Thiên nhiên quan trọng thế nào trong đời sống đô thị

Tác động đến sức khỏe, tinh thần, lối sống

Trong nhịp sống đô thị, mảng xanh trở thành yếu tố giúp cư dân tìm lại sự cân bằng. Cây xanh, công viên, mặt nước vừa mang tính thẩm mỹ đồng thời tạo cảm giác dễ chịu, giảm căng thẳng và kết nối con người với môi trường sống xung quanh. Không gian này giúp con người cảm thấy thư giãn, phục hồi năng lượng, nhất là sau những giờ làm việc hay di chuyển trong môi trường nhiều khói bụi của thành phố.

Các nghiên cứu khoa học cũng làm rõ tác động tích cực của mảng xanh đến sức khỏe. Một công trình đăng trên tạp chí Environmental Health Perspectives chỉ ra việc tiếp xúc thường xuyên với không gian xanh giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như tim mạch, tiểu đường, hen suyễn và trầm cảm. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận sống gần cây xanh có thể giảm 15-20% nguy cơ các bệnh liên quan đến căng thẳng và huyết áp.

Không gian xanh còn định hình lại thói quen sinh hoạt của cư dân đô thị. Khi có công viên gần nhà, người dân có xu hướng đi bộ nhiều hơn, tham gia các hoạt động thể chất như đạp xe, chạy bộ hoặc tập thể dục ngoài trời thay vì ở trong nhà. Trẻ em được khuyến khích vận động, tiếp xúc thiên nhiên thay vì lệ thuộc vào thiết bị điện tử. Người cao tuổi có nơi để rèn luyện sức khỏe, giao tiếp và tránh cảm giác cô lập. Theo các nhà quy hoạch đô thị, những không gian công cộng xanh góp phần gia tăng sự tương tác xã hội, từ đó hình thành những cộng đồng gắn kết hơn.

Với vai trò ngày càng lớn, mảng xanh đóng vai trò tiện ích và trở thành một phần thiết yếu trong chiến lược nâng cao chất lượng sống ở đô thị hiện đại.

Thực tế trên thế giới cho thấy các đô thị có tỷ lệ cây xanh cao thường gắn với chất lượng sống vượt trội. Singapore là ví dụ điển hình với chiến lược "Thành phố trong vườn" (city in a Garden), nơi hơn 50% diện tích đô thị được bao phủ bởi cây xanh. Ngoài hơn 300 công viên lớn, nhỏ nằm rải rác khắp đảo quốc, thiên nhiên còn xen giữa những tòa nhà cao tầng, quy hoạch trên nóc những khu thương mại, các khách sạn, bãi giữ xe... Đảo quốc còn phát triển yếu tố xanh theo chiều thẳng đứng, hình thành các khu vườn phủ khắp mặt dựng các tòa nhà.

Trong khi đó, Vancouver (Canada) cam kết mọi cư dân đều có thể tiếp cận không gian xanh trong vòng 5 phút đi bộ. Copenhagen (Đan Mạch) hướng đến trung hòa carbon vào năm 2025, lấy cây xanh và công viên làm công cụ hấp thụ khí CO2 và điều tiết khí hậu đô thị.

Tại Việt Nam, tốc độ đô thị hóa nhanh khiến không gian xanh trở thành nhu cầu cấp bách. TP HCM hiện có tỷ lệ cây xanh bình quân chưa đến 1 m2/người, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn của đô thị đặc biệt là 15 m2. Nhiều khu dân cư thiếu công viên, không gian ngoài trời, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt cộng đồng. Người dân thành thị từ đó sẵn sàng di chuyển ra ngoại ô, thậm chí đổi nơi an cư, để được sống trong môi trường trong lành hơn.

Theo Vnexpress